Có, chó Phốc sóc (Pomeranian) là giống thông minh, nhưng thông minh không có nghĩa là bảo gì làm nấy. Bé nhớ giờ giấc, đọc được sắc mặt của chủ và học rất nhanh việc nào đem lại lợi cho mình. Lệnh nào chưa có lý do để làm thì bé cân nhắc đã.
Trại Bánh Bò, trại Pomeranian tại TP.HCM nhân giống từ 2012 theo chuẩn FCI và là thành viên VKA, nhận xét về Pom như sau: giống chó thông minh, tính hơi bướng, dáng quý tộc, sang chảnh mà vẫn quấn chủ. Phần dưới giải thích từng nét đó từ góc nhìn của người nuôi.
Chó Phốc sóc thông minh đến mức nào?
Xếp thứ 23 trong bảng xếp hạng làm việc và vâng lời của Stanley Coren, theo bài của trang Pomeranian Headquarters. Vị trí này khá cao, nhưng bảng chỉ đo tốc độ học lệnh và độ đều đặn khi đáp lại lệnh.
Bảng đó không đo trí nhớ, khả năng thích nghi, mức nhạy với con người hay việc tự tìm cách giải quyết vấn đề. Cũng theo nguồn này, Pom thường bộc lộ trí thông minh ở chính những mảng ấy: nhận ra người quen, nhớ thói quen trong nhà, tìm món đồ chơi bị giấu và đoán trước việc chủ sắp làm.
Pom thông minh nhưng không nghe lệnh là vì sao?
Vì nghe lệnh và thông minh là hai chuyện khác nhau. Bé có thể hiểu rõ ba mẹ muốn gì mà vẫn chưa làm ngay, và theo Pomeranian Headquarters, điều đó chưa chắc là cố tình không vâng lời.
Những lý do thường gặp:
- Bé đang bị thứ khác thu hút hơn
- Bé chưa chắc lệnh đó nghĩa là gì
- Phần thưởng chưa đủ hấp dẫn
- Bé mệt, lo lắng, khó chịu hoặc quá phấn khích
- Mỗi người trong nhà ra một kiểu tín hiệu
- Bé từng được thưởng nhầm khi phớt lờ lệnh
Ở Việt Nam, lý do khó chịu hay gặp nhất là nóng. Pom có lớp lông dày, trưa nắng bé thở mệt thì buổi tập chỉ phí công. Tụi mình khuyên tập lúc sáng sớm hoặc chiều mát, trong phòng thoáng.
Có một ranh giới ba mẹ cần nhớ. Bé thở dốc, lả người sau khi ở chỗ nóng có thể là say nắng, và việc đầu tiên là đưa bé đến bác sĩ thú y ngay. Trên đường đi, ba mẹ lau người bé bằng khăn ẩm mát để hạ nhiệt, việc này chỉ hỗ trợ và không thay thế việc khám.
Vì sao Pom hay bướng, sang chảnh mà vẫn quấn chủ?
Vì Pom học rất nhanh xem hành động nào khiến chủ chú ý, và cái bướng của bé phần lớn đến từ đó. Với tụi mình, chảnh và quấn chủ là hai nét đi chung trong một bé: dáng vẻ quý tộc, đòi hỏi nhiều, nhưng lúc nào cũng muốn ở cạnh người nuôi.
Pomeranian Headquarters nêu mấy ví dụ quen thuộc. Bé sủa vì biết sủa thì sẽ có người vào phòng. Bé quay đi không ăn vì từng được đổi sang món ngon hơn. Bé ngồi cạnh nơi cất phần thưởng vì biết chủ sẽ mủi lòng. Những hành vi này phiền, nhưng cũng cho thấy bé học đúng.
Cách xử lý là thưởng hành vi ba mẹ muốn và đừng vô tình thưởng hành vi không muốn. Bé sủa đòi thì chờ bé yên rồi mới quan tâm.
Chuyện bỏ ăn thì khác hẳn. Trước khi nghĩ bé chảnh, ba mẹ cần loại trừ bệnh: bé bỏ ăn kéo dài, hoặc bỏ ăn kèm nôn, tiêu chảy, lờ đờ thì phải đưa đến bác sĩ thú y, đừng đổi món liên tục để dỗ bé. Ba mẹ cần hỏi thêm có thể nhắn Zalo 0988 883 791 hoặc 0368 507 934.
Pom học bằng cách nào?
Pom học qua liên tưởng, lặp lại, quan sát và hậu quả của hành vi. Việc nào đem lại điều tốt thì bé lặp lại, việc nào không đem lại gì thì bé bỏ dần.
Nguồn Pomeranian Headquarters nhấn mạnh rằng dạy Pom không cần làm “thủ lĩnh” hay áp đảo bé. Bé học tốt khi tín hiệu rõ, phần thưởng có giá trị với bé và ba mẹ làm đều đặn. Phần thưởng có thể là lời khen, vuốt ve, món đồ chơi yêu thích hoặc một miếng nhỏ. Với bé dưới 6 tháng, tụi mình khuyên dùng chính vài hạt trong khẩu phần của bé, không đưa thêm đồ ăn khác.
Thưởng ngay sau hành vi đúng, để bé nối được hai việc với nhau. Thưởng trễ vài giây là bé đã làm việc khác.
Hành vi phức tạp nên chia thành bước nhỏ. Dạy bé vào ổ chẳng hạn, ba mẹ thưởng khi bé nhìn ổ, rồi khi bé lại gần, khi bé bước vào, và cuối cùng khi bé nằm yên trong đó. Pom con còn học bằng cách nhìn mẹ, nhìn các bé khác và nhìn người trong nhà, nên cả nhà dùng cùng một từ cho cùng một lệnh thì bé hiểu nhanh hơn nhiều.
Dạy Pom ở nhà trong thời tiết nóng ẩm cần chú ý gì?
Buổi tập ngắn, lúc trời mát, và cả nhà dùng chung một từ cho một lệnh. Bé đang thở mệt hay lười nhúc nhích vì nóng thì dừng, tập lại hôm sau.
Một lệnh bé giỏi ở phòng khách chưa chắc bé hiểu là áp dụng được ngoài sân, chỗ đông người hay gần chó khác. Pomeranian Headquarters khuyên tập dần ở nhiều nơi an toàn. Với nhà phố và chung cư, ba mẹ có thể bắt đầu từ phòng khác trong nhà, rồi ban công, sân hoặc hành lang, tránh nền gạch và nhựa đường dưới nắng.
Thấy bé không làm theo ở chỗ mới, ba mẹ đừng vội cho là bé bướng. Nhiều khi bé chỉ chưa biết lệnh cũ dùng được ở đây. Quay về bước dễ hơn, thưởng lại như lúc mới dạy.
Làm sao biết bé nhà mình thông minh kiểu nào?
Ba mẹ quan sát bé ở năm mảng, theo cách chia của Pomeranian Headquarters. Mỗi bé có một tổ hợp thế mạnh riêng và không cần giỏi cả năm.
- Học lệnh: học một tín hiệu mới sau vài buổi ngắn, nhớ lại sau nhiều tuần
- Trí nhớ: nhớ chỗ để đồ chơi, nhớ giờ ăn, nhận ra người quen sau thời gian xa
- Giải quyết vấn đề: lấy được món đồ bị chắn một phần, thử cách khác khi cách đầu thất bại
- Hiểu người: đổi hành vi theo giọng nói, nét mặt, tư thế của ba mẹ
- Giao tiếp: dùng tiếng kêu hoặc động tác khác nhau cho từng nhu cầu
Bé yếu ở một mảng thì chưa nói được gì về trí thông minh của bé. Tuổi, sức khỏe, độ tự tin, kinh nghiệm đã có và cơ hội được tập đều ảnh hưởng đến những gì ba mẹ thấy.
Bé nhà ba mẹ vừa thông minh vừa bướng thì cứ coi đó là dấu hiệu bé đang học, rồi chỉnh cách thưởng cho đúng. Ba mẹ có thể đọc tiếp các bài về huấn luyện Pom con và cách chăm Pom trong thời tiết nóng ẩm trên pomeranian.vn.
Số liệu y khoa trong bài được bác sĩ thú y Home Pet Veterinary Clinic duyệt ngày 5 tháng 10 năm 2026.
